Inteligencja emocjonalna jest umiejętnością rozpoznawania, rozumienia i zarządzania zarówno własnymi emocjami, jak i innych. Rozwój emocjonalnej inteligencji u dzieci jest istotny dla ich przyszłego sukcesu w życiu osobistym i zawodowym.
Osoby o wysoko rozwiniętej inteligencji emocjonalnej podejmują decyzje, kierując się zarówno sercem, jak i rozsądkiem. Są świadome swoich uczuć i często zastanawiają się, co w danym momencie czują. Potrafią być asertywne, działając w zgodzie ze sobą i nie ulegają manipulacjom. Reagują elastycznie na zmieniające się okoliczności, nie trzymając się kurczowo swojego stanowiska. Są skłonne podejmować ryzyko, kierując się intuicją, i nie rozpamiętują przeszłych błędów, skupiając się na teraźniejszości. Osoby te są także świetnymi mediatorami, umiejącymi załagodzić konflikty w sposób, który satysfakcjonuje wszystkie strony. Szanują uczucia innych, umieją słuchać i prawidłowo odczytywać stany emocjonalne, co sprawia, że wzbudzają zaufanie i łatwo nawiązują relacje. Jednostki z wysoką inteligencją emocjonalną potrafią powstrzymać się od impulsywnych reakcji, świadome ich negatywnych konsekwencji. Wewnętrzne napięcie rozładowują w zdrowy sposób, np. poprzez aktywność fizyczną czy rozmowy z przyjaciółmi. Są świadome swoich celów, potrzeb i wartości, zawsze postępując zgodnie z nimi. Mają talent do nawiązywania nowych relacji, dzięki empatii i rozwiniętym umiejętnościom komunikacyjnym. Są otwarte na konstruktywną krytykę, z której chętnie korzystają, aby się rozwijać.
Inteligencja emocjonalna obejmuje kilka kluczowych umiejętności:
- Samowiedza: Umiejętność rozpoznawania własnych emocji.
- Samoregulacja: Umiejętność kontrolowania i zarządzania własnymi emocjami.
- Motywacja: Umiejętność kierowania się wewnętrznymi wartościami i celami.
- Empatia: Umiejętność rozumienia i współodczuwania emocji innych osób.
- Umiejętności społeczne: Umiejętność budowania i utrzymywania zdrowych relacji.
Dlaczego rozwijanie emocjonalnej inteligencji jest ważne?
Dzieci z rozwiniętą inteligencją emocjonalną mają świadomość swoich uczuć. Rozumieją, co i dlaczego odczuwają, co pozwala im lepiej radzić sobie z trudnościami emocjonalnymi, takimi jak stres, zazdrość czy frustracja. Oczywiście nadal doświadczają negatywnych emocji, ale potrafią skuteczniej nimi zarządzać. Zarządzanie emocjami to kluczowy element inteligencji emocjonalnej dziecka. Dodatkowo uczy się ono efektywnego korzystania z pozytywnych emocji, jak radość czy empatia, w relacjach z rodziną, bliskimi i przyjaciółmi. Inteligencja emocjonalna u dziecka obejmuje także umiejętność rozpoznawania emocji u innych. Dzięki tej zdolności dzieci łatwiej nawiązują zdrowe relacje społeczne i lepiej radzą sobie w trudnych sytuacjach oraz konfliktach grupowych. Wysoka inteligencja emocjonalna to również rozwinięta empatia. Dzieci, które potrafią wczuć się w perspektywę innych i odczuwać ich emocje, chętniej pomagają, lepiej rozumieją potrzeby innych, co sprzyja budowaniu trwałych więzi i przyjaźni. Dzieci z wysoką inteligencją emocjonalną lepiej radzą sobie także z trudnościami w szkole i konfliktami z rówieśnikami. Dzięki umiejętności szukania konstruktywnych rozwiązań, zamiast skupiania się na negatywnych emocjach, potrafią efektywnie radzić sobie ze stresem i adaptować się do zmian.
Strategie rozwijania emocjonalnej inteligencji u dzieci
Rozmowy o emocjach
Jednym z najważniejszych kroków w rozwijaniu inteligencji emocjonalnej jest rozmowa o emocjach. Rodzice powinni regularnie rozmawiać z dziećmi o ich uczuciach, pomagając im nazywać i rozumieć własne emocje. Ważne jest, aby dzieci czuły się swobodnie wyrażając swoje emocje i wiedziały, że ich uczucia są ważne i akceptowane.
Najlepiej zacząć od prostego nazywania emocji z podstawowych kategorii (radość, smutek, wstręt, strach, zaskoczenie i złość). Im młodsze jest dziecko, tym trudniej mu będzie zrozumieć abstrakcyjne pojęcia, dlatego warto posłużyć się kolorami, aby lepiej przedstawić emocje (np. złość – czerwony jak ogień, radość – żółty jak słońce). Stwórzcie razem własny system kolorów. Wyjaśnij dziecku, co dzieje się w jego ciele, gdy odczuwa określoną emocję – na przykład: „Co czujesz, gdy idziemy na plac zabaw? Na twojej twarzy pojawia się uśmiech.” Możesz użyć prostych rysunków, aby lepiej zobrazować emocje. Narysuj z dzieckiem twarz, dodaj łzy i poproś, by zgadywało, jaką emocję przedstawiasz. Możecie wspólnie tworzyć historie na podstawie rysunków. Na przykład: „To jest Wojtek, zgubił on swój ulubiony samochód, więc czuje smutek i płacze. Gdy znajdzie swoją zabawkę znów będzie szczęśliwy, a na jego twarzy pojawi się uśmiech”, „To jest Zosia, na dworze pada mocny deszcz i nie może wyjść na spacer, więc się złości. Gdy pogoda się poprawi Zosia wyjdzie z mamą na dwór, a na jej buzi pojawi się uśmiech – poczuje radość”.
Rozmowa z dziećmi na temat emocji pełni wiele ważnych funkcji. Przede wszystkim pomaga im zrozumieć własne uczucia i powiązać je z konkretnymi sytuacjami, co wzbogaca ich doświadczenia życiowe. Dodatkowo, tłumaczy świat w kontekście ludzkich decyzji i ich konsekwencji. Częste rozmowy na temat emocji zwiększają ich świadomość w umyśle dziecka oraz poszerzają jego słownik emocjonalny. Dzielenie się takimi doświadczeniami jest świetnym sposobem na nawiązywanie nowych znajomości i przyjaźni. Wspólne przeżywanie emocji pomaga lepiej zrozumieć charakter innych osób i zasady rządzące relacjami międzyludzkimi.
Ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne
Każdy z nas, niezależnie od wieku, czasami doświadcza stresu. Dzieci mogą czuć napięcie z powodu kłótni z rówieśnikami, złej oceny w szkole czy kłótni rodziców. Ważne jest, aby nie bagatelizować stresu u dzieci tylko dlatego, że ich problemy wydają się mniejsze. Jeżeli dziecko już od najmłodszych lat będzie uczyło się radzić sobie ze stresem, w życiu dorosłym będzie umiało radzić sobie w trudnych emocjonalnie sytuacjach.
Techniki relaksacyjne dla dzieci nie muszą być skomplikowane. Mogą to być proste ćwiczenia oddechowe, zabawy relaksacyjne lub angażowanie się w ulubione zajęcia. Dla jednego dziecka może to być malowanie, dla innego jazda na rowerze, spacer lub szczera rozmowa z rodzicem o codziennych problemach i niepokojach.
Ćwiczenia oddechowe dla dzieci mogą być niezwykle pomocne dla rodziców. Nie tylko wspierają kontrolę emocji, ale również poprawiają zdolność koncentracji. Po takich ćwiczeniach dzieci są bardziej zrelaksowane, ponieważ lepiej rozumieją swoje ciało. Dodatkowe korzyści to poprawa wymowy i rozwój umiejętności komunikacyjnych. Świetnym pomysłem jest wprowadzenie ćwiczeń oddechowych w formie zabawy, co pomoże dzieciom nauczyć się prawidłowego oddychania. Proste ćwiczenia oddechowe można wykonywać codziennie, co pomoże dzieciom w rozwijaniu umiejętności samoregulacji.
Rozwijanie empatii
Dzieci uczą się empatii poprzez doświadczenia z otoczenia. Można powiedzieć, że każde dziecko rodzi się z naturalnym potencjałem do empatii, co potwierdzają badania nad neuronami lustrzanymi odpowiedzialnymi za reakcje empatyczne. Jest to fundamentalna umiejętność niezbędna do przetrwania. Dzieci odczytują emocje z mimiki rodziców. Taka niewerbalna komunikacja jest dla nich zrozumiała od pierwszych chwil życia. Empatii, rozumianej jako wrażliwość na potrzeby i emocje innych, dziecko uczy się poprzez bycie obdarzanym tą wrażliwością. Najpierw przez rodziców, a następnie przez inne osoby z otoczenia, takie jak rodzeństwo, dziadków czy nauczycieli. Dzięki empatii lepiej komunikujemy się z innymi, co podnosi jakość naszych relacji. Osoby empatyczne często odnoszą sukcesy życiowe, ponieważ sukcesy te zależą nie tylko od wysokiego IQ i wiedzy, ale także od umiejętności komunikacyjnych.
Dziecko obserwuje, jak rozmawiamy z innymi dorosłymi, jak traktujemy się nawzajem i jak się do siebie odzywamy. Tworzy się w ten sposób wzorzec komunikacyjny, który dziecko absorbuje – dlatego tak ważne jest abyśmy jako dorośli dawali dobry przykład.
Słuchajmy dzieci z empatią, okazując gotowość do zrozumienia ich przeżyć, zwłaszcza gdy ich zachowanie wynika z trudnych emocji. Gdy dziecko odczuwa złość, gniew lub smutek, potrzebuje wsparcia i towarzyszenia, a nie oceny czy krytyki. Możemy użyć stwierdzeń „Widzę, jak się czujesz.” „Słyszę, co mówisz.” „Jestem tutaj dla ciebie.”
Pomóżmy dziecku nazwać to, co przeżywa, i wspólnie zastanówmy się, czego potrzebuje. Parafrazowanie, czyli powtarzanie własnymi słowami tego, co dziecko mówi, może być pomocne.
Zwracajmy uwagę na codzienne sytuacje, w których uczestniczymy z dzieckiem, i wykorzystujmy je jako okazje do nauki empatii. Na przykład, gdy osoba w sklepie jest dla nas nieuprzejma, możemy rozmawiać z dzieckiem o tym, co ta osoba mogła przeżywać lub doświadczyć tego dnia.
Czytajmy dzieciom bajki, w których występujący bohaterowie okazują sobie empatię, i pytajmy, co dziecko myśli na ten temat.
Grajmy w gry, które mówią o emocjach (np. Góra złości, karty relacji i emocji), aby wspólnie rozwijać umiejętności empatii.
Modelowanie pozytywnych zachowań
Dzieci są doskonałymi obserwatorami i często naśladują zachowania osób w swoim otoczeniu – w pierwszej kolejności rodziców. Często dorosłym wydaje się, że najważniejsze to mówić do dzieci, ganić za złe zachowania i chwalić za dobre. Jednakże to, jakie przykłady otrzymują dzieci, ma większe znaczenie.
Jeśli szanujemy nasze dzieci i ich potrzeby, one również uczą się szacunku dla innych. Kiedy obserwujemy zachowanie dziecka, warto zastanowić się nad naszym własnym. Czy zawsze zachowujemy spokój, gdy dziecko jest zestresowane? Przykładem może być reakcja rodzica krzyczącego na płaczące dziecko „No przestań się już mazać!” – zastanowienie się nad tym uświadamia absurdalność takiego zachowania.
Dzieci obserwują, jak traktujemy je i innych, ale także, przede wszystkim, siebie. Mogą być traktowane z czułością, gdy dbamy o nie i szanujemy ich potrzeby, ale równocześnie możemy zapominać o naszych własnych. Jeśli nie dbamy o odpoczynek, zdrowie czy nasz czas, nasze dziecko to zauważa i przyjmuje za wzorzec. Dlatego, dbając o dobro naszego dziecka, warto także pamiętać o własnych potrzebach.
Ćwiczenia wspomagające rozwój emocjonalnej inteligencji
1. Dziennik emocji
Zachęć dziecko do prowadzenia dziennika emocji. Prowadzenie dziennika emocji, w którym codziennie dziecko będzie rysowało lub zapisywało swoje emocje jest aktywnością, która pomaga radzić sobie z emocjami oraz wspiera rozwój empatii, poprawia wyniki w nauce i relacje z rówieśnikami. Przelewanie myśli i emocji na papier uczy rozpoznawania i radzenia sobie z nimi, a także pokazuje, że każdy z nas może odczuwać różne emocje w podobnych sytuacjach.
Prowadzenie dziennika emocji daje dzieciom możliwość wyrażania siebie i swoich uczuć bez obawy przed popełnieniem błędu. Aby wspierać rozwój inteligencji emocjonalnej, warto prowadzić dziennik wspólnie z dzieckiem. Można to robić na różne sposoby:
Warto razem z dzieckiem prowadzić dziennik, zachęcać do regularnej aktywności i dzielenia się swoimi uczuciami, również poprzez własne opowieści. Przykład rodzica pokazuje dziecku, jak mówić o uczuciach i radzić sobie z emocjami. Można na zmianę z dzieckiem pisać lub rysować w dzienniku, co pozwoli rodzicom lepiej zrozumieć, co dziecko przeżywa.
Można wykorzystać kolorowankę lub książeczkę aktywizującą, ale równie dobrze można stworzyć dziennik w zeszycie lub bloku. Codziennie rysujcie jedną rzecz, która wydarzyła się tego dnia i wpłynęła na wasze emocje.
Jeśli dziecko potrafi już dobrze pisać, możecie prowadzić dziennik, w którym na zmianę zadajecie sobie pytania i odpowiadacie na nie. Można też kupić gotowe dzienniki z zadaniami, które wykonujecie wspólnie, ale tworzenie własnych pytań jest ciekawsze i bardziej spersonalizowane, co pozwala lepiej zrozumieć konkretne wydarzenia z danego dnia, na przykład, jak dziecko oceniało kartkówkę z matematyki czy jak przebiegła sytuacja konfliktowa z koleżanką.
Inną metodą jest prowadzenie komiksu, gdzie dzielicie kartkę na poziome paski, każdy dla innej osoby. Codziennie rysujecie jeden pasek, który musi zawierać emocje i uczucia związane z danym dniem, nawiązując do poprzedniego rysunku. Taka wspólna aktywność pomaga lepiej rozumieć emocje drugiej osoby i wspiera rozwój empatii.
2. Codzienne rozmowy o pozytywnych wydarzeniach
Codzienne rozmowy z dzieckiem o pozytywnych wydarzeniach mają ogromne znaczenie dla jego rozwoju emocjonalnego i psychicznego. Takie rozmowy pomagają dziecku skupić się na pozytywnych aspektach dnia, co sprzyja budowaniu optymizmu i pozytywnego podejścia do życia. Wspólne omawianie miłych chwil i sukcesów wspiera również rozwój więzi rodzinnych, ponieważ pozwala na lepsze zrozumienie i docenienie nawzajem swoich doświadczeń.
Podczas tych rozmów warto zadawać dziecku pytania, które skłonią je do refleksji nad tym, co było dla niego przyjemne lub satysfakcjonujące w ciągu dnia. Można pytać na przykład: „Co dzisiaj sprawiło, że się uśmiechnąłeś?”, „Z czego jesteś dzisiaj najbardziej dumny?” lub „Jakie miłe niespodzianki cię dzisiaj spotkały?”. Tego typu pytania pomagają dziecku skoncentrować się na pozytywnych aspektach dnia i uczą wdzięczności oraz doceniania małych rzeczy.
Rozmowy te powinny być prowadzone w swobodnej i przyjaznej atmosferze, by dziecko czuło się komfortowo i chętnie dzieliło się swoimi przeżyciami. Rodzic również powinien dzielić się swoimi pozytywnymi doświadczeniami, dając tym samym przykład i pokazując, że każda osoba, niezależnie od wieku, może czerpać radość z codziennych, drobnych przyjemności.
Systematyczne prowadzenie takich rozmów wzmacnia umiejętność dziecka w identyfikowaniu i wyrażaniu swoich uczuć. Dzięki temu dziecko uczy się, że pozytywne emocje są równie ważne jak te trudniejsze i że warto poświęcać im uwagę. To z kolei pomaga w budowaniu zdrowej samooceny i pewności siebie.
3. Karty emocji
Karty emocji to wspaniałe narzędzie, które można wykorzystać do nauki identyfikowania i nazywania uczuć u dzieci. Karty zazwyczaj przedstawiają różne twarze z wyrazami emocji, takie jak radość, smutek, złość, strach, zaskoczenie i inne. Używanie kart emocji jest nie tylko edukacyjne, ale też może być świetną zabawą, która angażuje dzieci i pomaga im lepiej rozumieć swoje i cudze uczucia. Gotowe karty można kupić, jednak wspólne stworzenie ich będzie świetną zabawą.
Pomysły na Gry i Zabawy z Kartami Emocji:
- Dopasowywanie emocji do sytuacji: rodzic może opisać różne sytuacje, a dziecko dopasowuje odpowiednią kartę emocji do każdej sytuacji. Na przykład, „Zosia zgubiła swoją ulubioną zabawkę” – dziecko wybiera kartę z wyrazem smutku.
- Tworzenie historyjek: dziecko losuje np. 3 karty i na ich podstawie wymyśla krótką opowieść. Jeśli wylosuje karty z emocjami radości, zaskoczenia i strachu, może stworzyć historyjkę o dniu, w którym przeżyło te uczucia.
- Gra w Memory: stworzenie zestawu par kart emocji i gra w klasyczną grę pamięciową, gdzie dziecko musi znaleźć i dopasować pary z tymi samymi emocjami.
- Kalambury z Emocjami: dziecko losuje kartę emocji i stara się pokazać tę emocję mimiką i gestami, a rodzic zgaduje, jaka to emocja. Ta zabawa rozwija zdolność do odczytywania wyrazów twarzy i mowy ciała.
4. Zabawy dramatyczne
Zabawy w odgrywanie ról umożliwiają dzieciom wczuwanie się w różne sytuacje i postacie, co jest doskonałym sposobem na rozwijanie empatii. Dzieci, wcielając się w różnorodne role, uczą się rozumienia emocji innych ludzi oraz odpowiedniego reagowania na nie.
Podczas zabawy dzieci uczą się współpracy z innymi, odkrywają potrzeby i uczucia osób wokół siebie, a także rozwijają empatię. Wspólne odgrywanie scenariuszy pomaga im zrozumieć różne perspektywy i uczy, jak współdziałać w grupie. Kolejną grupą umiejętności, które dzieci rozwijają podczas zabawy w odgrywanie ról, są umiejętności praktyczne. Na przykład, odgrywając scenki związane ze sprzątaniem, dzieci uczą się podstawowych czynności domowych, co przyczynia się do ich samodzielności i odpowiedzialności. W ten sposób poznają także różne zawody i role społeczne, co poszerza ich horyzonty i przygotowuje do codziennych wyzwań.
Zabawa w odgrywanie ról to również doskonały sposób na rozwijanie kreatywności. Dzieci stają się małymi reżyserami swoich scenek, czerpiąc inspirację zarówno z otaczającego je świata, jak i z własnej wyobraźni. Dodawanie wymyślonych elementów do realistycznych scenariuszy pobudza twórcze myślenie i pozwala na swobodne wyrażanie siebie.
Takie zabawy umożliwiają również rodzicom lepsze poznanie swoich dzieci. Dzieci często mają trudności z wyrażaniem swoich obaw i problemów bezpośrednio. Jednak podczas zabawy te ukryte emocje mogą się ujawnić. Na przykład, jeśli dziecko obawia się pójścia do szkoły, może to zademonstrować w trakcie odgrywania roli. Dzięki temu rodzice mogą lepiej zrozumieć lęki swojego dziecka i pomóc mu się z nimi uporać. Poprzez zabawy w odgrywanie ról dzieci mogą lepiej przygotować się do nowych i potencjalnie stresujących sytuacji. Na przykład, symulując pierwszy dzień w szkole, można znacznie zmniejszyć lęki związane z tym wydarzeniem. Dzięki temu dziecko staje się pewniejsze siebie i lepiej radzi sobie z nowymi wyzwaniami.
Pomysły na zabawy dramatyczne:
- zabawa w dom – przy użyciu pluszaków czy lalek,
- zamiana ról – dziecko odgrywa rodzica, a rodzic dziecko,
- zabawa w zawody,
- zabawa w gotowanie, sprzątanie, majsterkowanie.
- Ćwiczenia oddechowe i techniki relaksacyjne
Ćwiczenia oddechowe i techniki relaksacyjne dla dzieci są niezwykle praktyczne i mogą być nieocenioną pomocą dla rodziców. Pomagają dzieciom nie tylko lepiej kontrolować emocje, ale także poprawiają ich zdolność koncentracji. Dzięki nim dzieci czują się bardziej zrelaksowane i lepiej rozumieją swoje ciało. Wśród korzyści tych ćwiczeń można również wymienić poprawę wymowy oraz wyższy poziom komunikacji.
Oto kilka ćwiczeń, które można z łatwością wykonywać w domu:
- Gra w węża: Dziecko siada na krześle z prostymi plecami. Kładzie ręce na brzuchu i skupia się na naszych poleceniach. Przez 4 sekundy wdycha powietrze nosem, czując, jak rośnie mu brzuch. Następnie powoli wypuszcza powietrze przez zaciśnięte zęby, próbując uzyskać jak najdłuższe syczenie węża.
- Oddychanie w stylu słonia: Dziecko staje z lekko rozszerzonymi nogami. Informujemy je, że będzie oddychać jak małe słoniątko. Głęboko nabiera powietrza przez nos, unosząc ramiona jak trąbę słonia, jednocześnie napełniając przeponę powietrzem. Powoli wydycha powietrze przez usta, opuszczając ramiona.
- Zdmuchiwanie świeczki: Dziecko wciąga powietrze przez nos, wypełniając brzuch, a następnie powoli wydmuchuje powietrze, próbując zdmuchnąć świecę. Po wyjaśnieniu instrukcji dziecko siada na fotelu oddalonym o dwa metry od zapalonej świecy na stole. Stopniowo przesuwamy dziecko bliżej świecy, aż uda mu się ją zdmuchnąć.
- Zabawa z nasionkami: Przy relaksującej muzyce i słabym oświetleniu udajemy wzrost drzewa. Zaczynamy na kolanach z pochyloną głową, stopniowo przedłużając ramiona do przodu jak budzący się kot, powoli unosimy się z siadu na stopach. Jako nasionko, które rośnie, stajemy się wielkim drzewem z rozciągniętymi do góry ramionami. Ćwiczenie to jest bardzo dobre przed snem.
- Słoik spokoju: Przygotowujemy butelkę napełnioną wodą, płynnym silikonem i brokatem. Słoik służy do kontemplacji w stresujących sytuacjach. Potrząsamy butelką i obserwujemy ruch brokatu, który reprezentuje emocje dzieci. Pomaga to dzieciom skoncentrować się i zrelaksować po stresujących momentach.
- Zwijanie papierów, ściskanie kulek i doodling: Doodling, marszczenie papieru czy zgniatanie kulek papierowych działa jak przeciwstresowa gra, pomagając pozbyć się negatywnych emocji. Dane czynności dodatkowo rozwijają umiejętności manualne i precyzję, wzmacniając mięśnie w dłoniach dzieci.
Podsumowanie
Rozwijanie emocjonalnej inteligencji u dzieci jest istotne dla ich przyszłego sukcesu zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. Inteligencja emocjonalna obejmuje umiejętności rozpoznawania, rozumienia i zarządzania własnymi emocjami oraz emocjami innych ludzi. Dzieci z wysoką inteligencją emocjonalną lepiej radzą sobie ze stresem, łatwiej nawiązują zdrowe relacje, są bardziej empatyczne i potrafią skutecznie zarządzać swoimi emocjami.
Aby rozwijać owe umiejętności u dzieci, można stosować różne strategie. Rozmowy o emocjach pomagają dzieciom nazywać i rozumieć własne uczucia i uczą je wyrażania ich w sposób akceptowalny. Ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne wspierają radzenie sobie ze stresem i poprawiają koncentrację. Rozwijanie empatii poprzez doświadczenia z otoczenia oraz modelowanie pozytywnych zachowań przez dorosłych ma ogromne znaczenie. Dzieci uczą się empatii, obserwując reakcje dorosłych na różne sytuacje i ucząc się naśladowania pozytywnych zachowań.
Dodatkowo, wspólne ćwiczenia i zabawy, takie jak prowadzenie dziennika emocji, codzienne rozmowy o pozytywnych wydarzeniach, używanie kart emocji i zabawy dramatyczne, wspierają rozwój emocjonalnej inteligencji. Owe aktywności pomagają dzieciom lepiej zrozumieć siebie i innych, a także rozwijają ich zdolności do współpracy, komunikacji i radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. W efekcie dzieci stają się bardziej świadome swoich emocji, lepiej radzą sobie w relacjach interpersonalnych i są bardziej przygotowane do wyzwań przyszłości.
Bibliografia
- Goleman, D. (1997). Inteligencja emocjonalna. Warszawa: Wydawnictwo Media Rodzina.
- Rembowski, J. (1989). Psychologia wychowawcza. Warszawa: PWN.
- Nowak, M. (2010). Rozwój emocjonalny dziecka: teoria i praktyka. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
- Michalska, A., & Kacprzak, A. (2018). Rozwijanie kompetencji emocjonalnych i społecznych u dzieci w wieku przedszkolnym. Warszawa: Wydawnictwo Edukacyjne.
Autor:
Milena Malinowska, psycholog
Redakcja Katarzyna Lisowska
