Wiedza dziecka i jego rozwój
Dziecko tworzy swoją wrażliwością świat wokół siebie, nadaje mu znaczenia. Wydaje nam się, że jego rzeczywistość jest prosta. Nie jest tak do końca. Co kluczowe, każde dziecko jest inne, ma swoje tempo rozwoju. Zapominamy o tym za często, chcemy, by dzieci rozwijały się według norm podręcznika, a w życiu jest inaczej. Poza tym podręczniki nie opisują wszystkiego.
Warto podążać za dzieckiem, dać się mu prowadzić. Dzieci to baczni obserwatorzy. Mają wiele do powiedzenia, tylko, czy my chcemy słuchać dzieci, czy uważamy, że mają coś ważnego do powiedzenia? Dziecko wie najwięcej o dzieciństwie. Poznając dziecko, badając dzieciństwo trzeba wsłuchać się w narracje dzieci.
Jak wspierać?
Dziecko chce być chwalone, chce być widzialne. Jeśli nie otrzymuje zainteresowania lekceważy się jego ważne potrzeby psychiczne i może celowo się źle zachowywać, by sprowokować nasze zainteresowanie. To nie wina dziecka, ono domaga się realizacji swoich potrzeb, praw. To my bywamy ślepi na to, co dziecko chce nam zakomunikować.
Kluczowa jest rozmowa, zrozumienie, co dziecko chce przekazać. Czasem może coś czuć, a nie umieć nazwać tego, ale przecież my jesteśmy dorośli, dojrzali, razem z dzieckiem możemy uczyć się rozmawiać, by wydobywać z komunikatów to, co jest ważne. Starczy trochę dobrych chęci, uwagi. Niewiele jest gorszych rzeczy jak pokazywanie dziecku, że się nie rozumie go, nie słucha, że nie jest ważne. Zawsze można dojść do porozumienia, jeśli się chce, kiedy się ofiarowuje dziecku czas, cierpliwość i pokazuje się, że jest ważne, że potrafimy dziecko aktywnie słuchać.
Jak zrozumieć dziecko? Trzeba być z nim na co dzień, towarzyszyć mu, zdawać pytania. Ile mamy czasu dla dzieci? Czy robimy coś wspólnie? Czy wspólnie wypoczywamy? Czy może w święta, dni wolne każdy zajmuje się sobą, np. grami na komputerze? Dziecko potrzebuje naszej obecności, nie zastąpią mu jej wirtualne kontakty. Nawet, jak są bezpieczne – nic nie zastąpi poczucia bliskości, bezpieczeństwa, więzi, opieki, co otrzymuje dziecko, kiedy jesteśmy w pobliżu i staramy się odpowiadać na jego potrzeby.
Autor:
Katarzyna Anna Lisowska, magister nauk społecznych i humanistycznych, doktorantka kierunku Nauki o rodzinie, pedagog praktyk, wolontariusz Stowarzyszenia
